Een eigen activiteit starten in België maakt het mogelijk om uw diensten aan te bieden, producten te verkopen of op uw eigen tempo een project uit te bouwen. Maar zelfstandige worden is meer dan alleen een ondernemingsnummer verkrijgen. U moet controleren of u de activiteit mag uitoefenen, het juiste sociaal statuut kiezen, de btw regelen en uitgaven voorzien vóór de eerste inkomsten binnenkomen.
In 2026 blijven de essentiële stappen de voorbereiding van het project, eventuele vergunningen, inschrijving in de KBO, sociale aansluiting en fiscale formaliteiten. Daar komt voor veel ondernemingen een belangrijke verplichting bij: gestructureerde elektronische facturatie bij de betrokken zakelijke transacties.
Hier vindt u een gids om als natuurlijke persoon te starten of een vennootschap te overwegen, zonder omzet met beschikbaar inkomen te verwarren. Informatie en bedragen gecontroleerd op 25 oktober 2026.
1. Controleren of u de activiteit mag uitoefenen
De algemene voorwaarden voor het oprichten van een onderneming omvatten onder meer meerderjarigheid of ontvoogding, handelingsbekwaamheid en het ontbreken van een beroepsverbod. Voor een specifieke activiteit kunnen kwalificaties, een erkenning of een aanvullende vergunning vereist zijn.
Beschrijf nauwkeurig wat u van plan bent te doen. ‘Diensten’ is te vaag als u ook producten wilt verkopen, maaltijden wilt bereiden of werken bij klanten wilt uitvoeren. Het ondernemingsloket kan de regels controleren die verband houden met de daadwerkelijk uitgeoefende activiteiten.
Als u een buitenlandse onderdaan bent
Onderdanen van de Europese Unie, de Europese Economische Ruimte en Zwitserland zijn vrijgesteld van een beroepskaart. Voor andere nationaliteiten kan een beroepskaart nodig zijn, tenzij u bent vrijgesteld, onder meer op basis van uw verblijf of persoonlijke situatie.
De officiële pagina van Brussel Economie en Werkgelegenheid beschrijft deze voorwaarden en vrijstellingen. Ze vermeldt onder meer erkende vluchtelingen en Oekraïense onderdanen die tijdelijke bescherming genieten. Laat uw verblijfsdocument en uw situatie onderzoeken door de bevoegde dienst van het gewest waar u uw project opzet.
Een beroepskaart en een verblijfsrecht zijn geen onderling uitwisselbare formaliteiten. Een aanvraag kan worden geweigerd als niet aan de voorwaarden is voldaan. Begin niet te factureren in de veronderstelling dat een administratieve inschrijving een ontbrekende toelating later zal regelen.
2. Hoofdberoep of bijberoep: het statuut hangt af van uw situatie
Deze termen verwijzen naar uw sociaal statuut, niet de rechtsvorm van de onderneming. U kunt zelfstandige zijn als natuurlijke persoon of via een vennootschap werken; dat is een andere beslissing.
| Situatie | Te bekijken statuut | Te controleren punt |
|---|---|---|
| Uw zelfstandige activiteit is uw belangrijkste beroepsactiviteit. | Zelfstandige in hoofdberoep | Houd rekening met de minimumbijdragen van de toepasselijke regeling en de sociale bescherming. |
| U behoudt een voldoende omvangrijke activiteit als werknemer. | Zelfstandige in bijberoep | De hoofdjob moet aan de voorwaarden voldoen, ook als de nieuwe activiteit weinig opbrengt. |
| U bent student tussen 18 en 25 jaar. | Student-zelfstandige, onder voorwaarden | Controleer de inschrijving, de studiebelasting en de andere voorwaarden van het statuut. |
| U bent gepensioneerd, ontvangt een vervangingsinkomen of bevindt zich in een bijzondere situatie. | Regeling te bepalen met het fonds | Controleer de voorwaarden voor cumulatie en de gevolgen voor de uitkeringen of het pensioen. |
Voor een werknemer verduidelijkt het RSVZ verduidelijkt dat de hoofdactiviteit minstens halftijds moet worden uitgeoefend, volgens de toepasselijke referentie-uren. Statutaire leerkrachten en ambtenaren vallen onder specifieke voorwaarden. Kies dus niet alleen voor ‘bijberoep’ omdat u slechts enkele uren per week aan uw project werkt.
Als u minder gaat werken of uw job als werknemer verliest, laat uw statuut dan onmiddellijk opnieuw bekijken. Een wijziging van uw situatie kan de bijdragen veranderen. Raadpleeg als student de officiële voorwaarden van het statuut student-zelfstandige voordat u op de gunstige regeling rekent.
3. Natuurlijke persoon of vennootschap: de gevolgen vergelijken
Het officiële portaal Business Belgium legt de belangrijkste rechtsvormen uit. Om alleen te starten, zijn de eenmanszaak en de BV twee veelvoorkomende mogelijkheden, met verschillende gevolgen.
| Aspect | Eenmanszaak | BV |
|---|---|---|
| Juridische identiteit | Geen rechtspersoonlijkheid die losstaat van de persoon. | Vennootschap met een eigen rechtspersoonlijkheid. |
| Oprichting | Zonder notariële oprichtingsakte of wettelijk minimumkapitaal. | Notariële akte, financieel plan en voldoende startmiddelen. |
| Aansprakelijkheid | Het privévermogen kan worden aangesproken voor beroepsschulden. | In principe beperkte aansprakelijkheid, met uitzonderingen en mogelijke aansprakelijkheden. |
| Organisatie | Eenvoudiger te beheren structuur. | Extra formaliteiten en werkingskosten. |
Een BV garandeert noch een belastingbesparing, noch de afwezigheid van persoonlijk risico. De keuze hangt af van uw activiteit, de aangegane verplichtingen, de investeringen en de manier waarop u de inkomsten zult gebruiken. Laat beide opties door een accountant doorrekenen; raadpleeg een notaris als u een vennootschap of een bijzondere bescherming van uw vermogen overweegt.
4. Het project en het budget voorbereiden
Beantwoord vóór de inschrijving vier vragen: wat verkoopt u, aan wie, tegen welke prijs en met welke kosten? Maak een voorzichtige raming van de verkopen en een betalingsplanning. Geïnteresseerde klanten betekenen nog geen ontvangen inkomsten.
- Maak een lijst van de opstartkosten: materiaal, voorraad, bedrijfsruimte, software en vergunningen.
- Bereken de terugkerende kosten: verzekeringen, boekhouding, vervoer en bankkosten.
- Houd rekening met sociale bijdragen, belastingen en eventuele btw.
- Houd een kasreserve aan voor betalingstermijnen en uw persoonlijke uitgaven.
Een omzet van 3 000 € in een maand betekent niet dat u er 3 000 € uit kunt halen. U moet nog de aankopen, andere kosten en fiscale en sociale verplichtingen dekken. De btw die u voor de overheid ontvangt, is niet uw winst.
Tel bij het bepalen van uw tarief ook de niet-gefactureerde uren mee: prospectie, offertes, verplaatsingen, beheer en opvolging. Een dienst waarvoor u één uur factureert, kan meer tijd van uw dag in beslag nemen.
5. Inschrijven in de Kruispuntbank van Ondernemingen
Ga voor een eenmanszaak naar een erkend ondernemingsloket. De FOD Economie publiceert de lijst van loketten en een zoektool. Het loket registreert onder meer de activiteit, de vestigingseenheden en de nodige gegevens.
Geef uw activiteiten aan met de juiste NACE-BEL-codes. Eén code die uw activiteiten bij benadering omschrijft, volstaat niet altijd als u meerdere diensten of verkopen combineert. Het loket kan ook de bijzondere voorwaarden controleren en aanvullende diensten aanbieden.
Het officiële gepubliceerde tarief voor 2026 bedraagt 111,50 € voor de inschrijving met één vestigingseenheid, wanneer de verrichting betalend is, en 111,50 € per extra eenheid. Dit bedrag omvat niet automatisch de btw, vergunningen of alle diensten van het loket.
Wat moet u voorbereiden?
Vraag de exacte lijst aan het loket. Die hangt af van het project, maar bereid minstens het volgende voor:
- Uw identiteitsdocument en uw persoonsgegevens.
- De contactgegevens en het adres van de activiteit.
- Een nauwkeurige beschrijving van de geplande diensten en verkopen.
- De gewenste startdatum en de rekening die u voor uw activiteit gebruikt.
- Bewijzen van eventueel vereiste kwalificaties of vergunningen.
- Documenten over uw verblijf en beroepskaart, als uw situatie dat vereist.
Voor een vennootschap verlopen de oprichting en inschrijving volgens de gekozen rechtsvorm. Bestel geen eenvoudig pakket voor een eenmanszaak als u eigenlijk een BV wilt oprichten.
6. De rekening, het sociaal verzekeringsfonds en het ziekenfonds regelen
Gebruik een rekening voor uw activiteit om inkomsten en uitgaven duidelijk bij te houden. De officiële gids voor het oprichten van een eenmanszaak beveelt deze scheiding aan. Een vennootschap moet een eigen rekening hebben; controleer als natuurlijke persoon ook de voorwaarden van uw bank voor professioneel gebruik.
Volgens de FOD Economie moet de aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds gebeuren vóór de daadwerkelijke start van de activiteit. De verplichting geldt ook voor zelfstandigen in bijberoep. De betaling en de rechten hangen vervolgens af van de toepasselijke regeling.
Neem ook contact op met uw ziekenfonds om de wijziging van uw situatie te registreren en uw dekking te controleren. Het sociaal verzekeringsfonds en het ziekenfonds hebben verschillende functies. Als u een vennootschap opricht, heeft die ook eigen aansluitingsverplichtingen en, indien van toepassing, een jaarlijkse bijdrage, los van uw persoonlijke bijdragen.
7. De sociale bijdragen van 2026 begrijpen
De bijdragen van het RSVZ zijn gebaseerd op de fiscaal in aanmerking genomen beroepsinkomsten, niet alleen op de omzet. Voor de gewone regeling in hoofdberoep in 2026:
- 20,50 % op de inkomensschijf tot 75 024,54 €.
- 14,16 % op de inkomensschijf boven dat bedrag, tot 110 562,42 €.
- Een minimumbasis van 17 374,08 €, of ongeveer 890,42 € per kwartaal, exclusief beheerskosten van het fonds.
De minimumbijdrage kan ook bij lage inkomsten verschuldigd blijven. Primostarters kunnen onder voorwaarden een verlaagd minimum genieten. Laat controleren of u daarvoor in aanmerking komt voordat u uw budget op deze verlaging baseert.
Vereenvoudigd rekenvoorbeeld: voor een jaarlijkse basis van 30 000 € die volledig in de eerste schijf valt, komt 20,50 % neer op 6 150 €, of 1 537,50 € per kwartaal, exclusief beheerskosten. Deze berekening bepaalt noch uw belasting, noch uw beschikbaar inkomen.
In bijberoep
Het RSVZ vermeldt de volgende drempels voor de jaarlijkse inkomensbasis: onder 1 922,16 € zijn er geen definitieve bijdragen verschuldigd binnen deze regeling; tussen 1 922,16 € en 17 374,08 € gelden verminderde bijdragen; vanaf de drempel van de regeling in hoofdberoep gelden de bijdragen volgens die regeling.
Let op bij een onvolledig jaar: het fonds Liantis legt uit dat de inkomsten naar een jaarbasis worden omgerekend wanneer de activiteit minder dan vier kwartalen omvat. Vergelijk dus niet zomaar enkele maanden aan ontvangsten met de jaarlijkse drempel. Laat uw fonds de berekeningsbasis bevestigen.
Een nulbijdrage of verminderde bijdrage geeft niet automatisch dezelfde sociale rechten als een bijdrage tegen het tarief in hoofdberoep. De aansluiting en formaliteiten blijven noodzakelijk.
Eerst voorlopige bijdragen, daarna regularisatie
De FOD Economie legt de berekening in twee fasen uit. In het begin betaalt u voorlopige bijdragen. Zodra het definitieve fiscale inkomen bekend is, kan een afrekening leiden tot een bijbetaling of terugbetaling.
Herbekijk de voorlopige bijdragen als uw inkomen stijgt. Een verlaging moet door het fonds worden aanvaard en onderbouwd zijn; als ze onterecht blijkt, kunnen verhogingen worden aangerekend. De eerste bijdrageaanvraag is dus geen definitieve factuur voor uw volledige sociale bescherming.
8. De btw-regeling kiezen
Als de activiteit dat vereist, vraag dan vóór de start uw btw-identificatie aan. Het ondernemingsnummer en het btw-nummer zijn met elkaar verbonden, maar de inschrijving in de KBO vervangt de fiscale activering niet.
De FOD Financiën licht de vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen toe : een jaarlijkse drempel van 25 000 € exclusief btw, met uitsluitingen, onder meer voor bepaalde sectoren. Deze drempel heeft betrekking op de omzet die in aanmerking komt, niet op de winst.
Onder de vrijstellingsregeling rekent u geen btw aan en trekt u de btw op uw aankopen niet af. U blijft btw-plichtig, met een btw-nummer en bepaalde verplichtingen, onder meer voor facturatie en de klantenlisting.
Als u in de loop van het jaar start, wordt de drempel naar verhouding verlaagd. U beschikt dus niet automatisch over 25 000 € tot 31 december. Een overschrijding kan, afhankelijk van de omvang, een wijziging van regeling vereisen: volg dit op met uw boekhouder.
De btw-vrijstelling stelt u niet vrij van inkomstenbelasting of sociale bijdragen. Controleer afzonderlijk de activiteiten die op grond van artikel 44 zijn vrijgesteld en de internationale verrichtingen.
9. De verplichte elektronische facturatie voorbereiden
Sinds 1 januari 2026 is voor de betrokken verrichtingen tussen Belgische btw-plichtige ondernemingen een gestructureerde elektronische factuur vereist. Het officiële portaal e-factuur verduidelijkt dat een pdf die per e-mail wordt verstuurd niet volstaat.
De verplichting geldt ook voor kleine ondernemingen onder de vrijstellingsregeling. Uitgaande facturen aan particulieren vallen niet onder deze B2B-verplichting, maar een betrokken onderneming die uitsluitend voor particulieren werkt, moet wel gestructureerde facturen van haar leveranciers kunnen ontvangen.
Er bestaan uitzonderingen, onder meer voor bepaalde activiteiten die uitsluitend op grond van artikel 44 zijn vrijgesteld. Laat uw situatie controleren en kies vervolgens een geschikte oplossing, doorgaans aangesloten op het Peppol-netwerk. Test het verzenden en ontvangen met uw boekhouder of leverancier vóór de eerste verrichtingen.
10. Vergunningen, verzekeringen en belastingen
Het ondernemingsnummer geeft u niet automatisch toestemming om om het even welk beroep uit te oefenen. De verplichtingen hangen af van de activiteit, het gewest, de bedrijfsruimte en de uitrusting.
In Wallonië is de verplichting om basiskennis bedrijfsbeheer aan te tonen afgeschaft sinds 1 oktober 2025. Deze afschaffing stelt u niet vrij van alle beroepskwalificaties of sectorale vergunningen.
Raadpleeg voor een voedingsactiviteit bijvoorbeeld de regels van het FAVV : afhankelijk van de activiteit en de toepasselijke uitzonderingen kan een voorafgaande registratie, toelating of erkenning vereist zijn. Controleer voor andere beroepen welke instanties bevoegd zijn en welke verzekeringen verplicht zijn.
Organiseer uw boekhouding en bewaar de bewijsstukken. Leg een reserve aan voor belastingen en bespreek voorafbetalingen met een accountant. Het werkelijke belastingtarief hangt af van uw situatie; een globale raming van de lasten mag niet worden voorgesteld als een tarief dat voor iedereen geldt.
Vraag ook welke verzekeringen noodzakelijk of nuttig zijn: beroepsaansprakelijkheid, materiaal, voertuig, rechtsbijstand en inkomen bij arbeidsongeschiktheid. Als u personeel aanwerft, komen daar werkgeversformaliteiten bij; uw aansluiting als zelfstandige alleen volstaat daarvoor niet.
11. Als u werkloosheidsuitkeringen ontvangt
Begin geen activiteit in de veronderstelling dat uw uitkeringen ongewijzigd blijven. De RVA beschrijft de regeling Springplank naar zelfstandige, waarmee u onder voorwaarden een bijkomstige activiteit kunt uitoefenen met behoud van het recht op uitkeringen gedurende maximaal twaalf maanden.
U moet de activiteit vóór de start aangeven volgens de toepasselijke procedure, onder meer met de formulieren C1 en C1C. De inkomsten kunnen de uitkeringen verlagen en tot een terugvordering leiden. De regeling eindigt ook als uw recht op werkloosheidsuitkeringen vóór het einde van de twaalf maanden stopt.
Vraag uw uitbetalingsinstelling om alle voorwaarden te controleren voordat u start. Zelfstandige in hoofdberoep worden beëindigt binnen deze regeling het recht op werkloosheidsuitkeringen. Een aansluiting in bijberoep bij een sociaal verzekeringsfonds vormt op zichzelf geen toestemming van de RVA.
12. De eerste klanten vinden
Bereid een duidelijk aanbod voor: diensten, werkgebied, termijnen en de manier om een offerte aan te vragen. Verzamel voorbeelden van werk dat u mag tonen en leg duidelijk uit wat in de prijs is inbegrepen.
Zodra aan de startvoorwaarden is voldaan, kunt u een advertentie op OnLa plaatsen om uw diensten of producten in de juiste rubriek voor te stellen. Een concrete beschrijving helpt geïnteresseerden te begrijpen of uw aanbod aansluit bij hun behoefte.
Bekijk ook de advertenties op OnLa om vergelijkbare aanbiedingen te bekijken, zonder de vermelde prijzen als bewijs van rendabiliteit te beschouwen. Bereken uw tarief op basis van uw eigen kosten en werkcapaciteit.
Zichtbaarheid garandeert geen bestellingen. Houd aanvragen, aanvaarde offertes, ontvangen betalingen en bestede tijd bij. Een stijgende omzet kan nog steeds onvoldoende zijn als elke verkoop te veel middelen vergt.
Uw checklist vóór de eerste klant
- Recht om de activiteit uit te oefenen en verblijfssituatie gecontroleerd.
- Activiteiten en vergunningen in kaart gebracht.
- Sociaal statuut bevestigd door het fonds.
- Rechtsvorm gekozen en budget voorbereid.
- Inschrijving in de KBO en correcte NACE-BEL-codes.
- Sociale aansluiting vóór de start geregeld en ziekenfonds geïnformeerd.
- Btw-regeling en identificatie geregeld.
- Elektronische facturatie en ontvangst operationeel als de verplichting voor u geldt.
- Verzekeringen, boekhouding en belastingreserves voorzien.
- Commercieel aanbod en betalingsvoorwaarden klaar.
Het juiste moment om te starten is wanneer uw activiteit is toegestaan, uw formaliteiten in orde zijn en uw budget de eerste maanden kan opvangen. Een erkend ondernemingsloket, een sociaal verzekeringsfonds en een accountant kunnen u helpen om uw project om te zetten in een concrete activiteit, elk binnen hun eigen vakgebied.




Reacties
Log in op de hoofdsite om te reageren.
Nog geen reacties. Begin het gesprek.