Publicatie gepland op 16 november 2026. Informatie en bedragen gecontroleerd op 21 oktober 2026. De vermelde drempels gelden voor 2026.
Wilt u diensten aanbieden, uw creaties verkopen of naast uw baan een activiteit uitbouwen? Met het statuut van zelfstandige in bijberoep kunt u ondernemen en tegelijk uw voornaamste sociale bescherming uit een andere activiteit behouden, als u aan de voorwaarden voldoet. Enkele uren ’s avonds werken of weinig verdienen volstaat echter niet om er recht op te hebben.
Controleer vóór u uw eerste klant factureert uw situatie bij een sociaal verzekeringsfonds, de opstartformaliteiten en uw btw-regeling. Deze gids gaat vooral over starten als natuurlijke persoon, met de belangrijkste aandachtspunten rond bijdragen, belastingen en facturatie in België.
1. Wat betekent ‘zelfstandige in bijberoep’?
Het gaat om een kwalificatie binnen het sociaal statuut van zelfstandigen. Die hangt af van uw andere beroepsactiviteit of van bepaalde gelijkgestelde situaties. Het is geen vennootschapsvorm en ook geen belastingregeling waarmee u kunt werken zonder uw inkomsten aan te geven.
U kunt op kleine schaal een volwaardige zelfstandige beroepsactiviteit uitoefenen, zoals grafisch ontwerp, webontwikkeling, fotografie, de verkoop van eigen creaties of ambachtelijke diensten. Sommige activiteiten blijven gereglementeerd. Het aantal klanten en de beschikbare tijd vervangen de controle van het statuut niet.
HetRSVZ definieert zelfstandige arbeid onder meer als het uitoefenen van een beroepsactiviteit zonder arbeidsovereenkomst of ambtenarenstatuut. Geen inkomsten hebben bij de start volstaat niet om deze kwalificatie uit te sluiten. Omgekeerd is de occasionele verkoop van een eigen meubelstuk niet automatisch hetzelfde als een georganiseerde handelsactiviteit.
2. Wie komt voor dit statuut in aanmerking?
| Uw situatie | Noodzakelijke controle |
|---|---|
| Werknemer | De hoofdactiviteit moet in principe minstens de helft van een vergelijkbare voltijdse betrekking omvatten |
| Ambtenaar | Laat de voorwaarden inzake prestaties en sociale bescherming onderzoeken, evenals de cumulatieregels van uw overheidsdienst |
| Leerkracht | De voorwaarden verschillen onder meer naargelang de benoeming en de arbeidsregeling; pas de regel voor werknemers niet automatisch toe |
| Werkloosheidsuitkeringsgerechtigde | Controleer vooraf de regels van de RVA en het effect van de inkomsten op de uitkeringen |
| Persoon in arbeidsongeschiktheid of invaliditeit | Neem vóór de start contact op met het ziekenfonds en volg de procedure voor toegelaten activiteiten |
| Student of gepensioneerde | Laat bepalen welke specifieke regeling van toepassing is; dat is niet noodzakelijk de gewone regeling voor zelfstandigen in bijberoep |
Voor een werknemer vergelijkt het RSVZ onder meer de maandelijkse werkuren met die van een voltijdse werknemer in dezelfde onderneming of sector. Een klein contract, enkele interimopdrachten of een betrekking van minder dan halftijds volstaan dus niet om aan te nemen dat u toegang hebt tot het statuut. Raadpleeg de officiële voorwaarden volgens de hoofdactiviteit.
Bezorg het fonds uw overeenkomst, uw werkrooster en de gevraagde gegevens. Als uw tewerkstelling varieert, vraag dan hoe die tijdens de betrokken kwartalen wordt beoordeeld. Laat ook situaties van verlof, tijdskrediet of werk in een ander land controleren.
Een uitkering ontvangen geeft niet automatisch toegang
Het voordeel Springplank naar zelfstandige van de RVA maakt onder voorwaarden gedurende maximaal twaalf maanden een nevenactiviteit mogelijk, met mogelijk behoud van uitkeringen. De aangifte moet vóór de start via de uitbetalingsinstelling worden geregeld. De inkomsten kunnen de uitkeringen verminderen: ga dus niet automatisch uit van twaalf maanden volledige uitkeringen.
Raadpleeg bij arbeidsongeschiktheid uw ziekenfonds over de nodige stappen en toelatingen vóór u een activiteit begint, ook als die beperkt is. De informatie van het RIZIV over toegelaten activiteiten licht het kader toe. Een inschrijving in de KBO geldt niet als toestemming om werk en uitkeringen te combineren.
3. De combinatie met uw baan onderzoeken
Lees uw arbeidsovereenkomst, het arbeidsreglement en de regels voor uw beroep opnieuw na. Verduidelijk met name mogelijke belangenconflicten, vertrouwelijkheid, het gebruik van materiaal van de werkgever en concurrentie met diens activiteit. Controleer in de overheidssector of een toestemming voor cumulatie vereist is.
Plan ook een realistische werklast: afspraken, productie, verplaatsingen, offertes, boekhouding en dienst na verkoop komen bovenop de gefactureerde uren. Een activiteit die op papier rendabel is, kan moeilijk vol te houden zijn als ze afhangt van avonden en rustdagen die al goed gevuld zijn.
4. Kiezen tussen een natuurlijke persoon en een vennootschap
Het statuut van zelfstandige in bijberoep kan betrekking hebben op een activiteit als natuurlijke persoon of op bepaalde mandaten en activiteiten in een vennootschap. Een BV oprichten is geen voorwaarde om in bijberoep te starten.
Als natuurlijke persoon oefent u de activiteit in eigen naam uit. De formaliteiten zijn doorgaans eenvoudiger, maar uw aansprakelijkheid en vermogen moeten naargelang uw situatie worden onderzocht. Een vennootschap brengt extra kosten, organisatie en eigen verplichtingen met zich mee. Ze neemt de bijdragen van haar bestuurder niet automatisch weg.
De overheidsgids vanIFAPME over een zelfstandige activiteit in bijberoep licht deze keuzes toe en bespreekt het belang van een haalbaarheidsonderzoek. Vergelijk vóór de oprichting van een vennootschap de kosten en risico’s met een deskundige, op basis van de verwachte winst.
5. De stappen die u vóór de start moet zetten
Vergunningen en toegang tot de activiteit controleren
Vanaf achttien jaar moet u onder meer juridisch bekwaam zijn om de activiteit uit te oefenen. Controleer afhankelijk van de activiteit welke kwalificaties, beroepsinschrijvingen, vergunningen of toelatingen nodig zijn. Voor een voedingsactiviteit kunnen bijvoorbeeld formaliteiten bij het FAVV nodig zijn; thuiswerken stelt u niet vrij van deze controles.
Voor iemand die geen onderdaan is van de Europese Unie, de EER of Zwitserland kan een beroepskaart nodig zijn, tenzij er een vrijstelling geldt. Het verblijfsrecht en de toelating om de activiteit uit te oefenen moeten afzonderlijk worden gecontroleerd. De officiële stappen van de FOD Economie verwijzen u naar de bevoegde instanties.
Inschrijven in de KBO
Voor een eenmanszaak registreert een erkend ondernemingsloket uw activiteit in de Kruispuntbank van Ondernemingen. Beschrijf nauwkeurig wat u gaat doen om de passende activiteitencodes, uw vestigingseenheden en de andere noodzakelijke gegevens te bepalen.
Het gepubliceerde officiële tarief voor 2026 bedraagt 111,50 euro voor een inschrijving met één vestigingseenheid, wanneer de verrichting niet gratis is; voor een bijkomende vestigingseenheid worden extra kosten aangerekend. Bijkomende diensten van het loket kunnen betalend zijn. Vraag een kostenoverzicht voordat u een pakket bestelt. Zie de formaliteiten en tarieven van de KBO.
Aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds
U moet zich aansluiten voordat u de activiteit uitoefent. Vraag om bevestiging van uw kwalificatie als zelfstandige in bijberoep en om een raming van de voorlopige bijdragen. Vermeld uw werkelijke startdatum en het verwachte inkomen; een laag inkomen ontslaat u niet van deze aansluiting.
De btw regelen en betalingen organiseren
Laat controleren of de activiteit btw-plichtig is, vrijgesteld is of in aanmerking komt voor de vrijstellingsregeling. Als btw-identificatie vereist is, kunt u die rechtstreeks bij de administratie aanvragen; de tussenkomst van een ondernemingsloket hiervoor is een afzonderlijke, mogelijk betalende dienst.
Zorg voor een rekening en een aparte opvolging van uw beroepsverrichtingen om betalingen van klanten, aankopen, bijdragen en privé-uitgaven van elkaar te onderscheiden. Bewaar bewijsstukken vanaf de eerste voorbereidende uitgaven.
6. Welke sociale bijdragen moet u in 2026 voorzien?
De drempels hebben betrekking op het netto belastbaar beroepsinkomen uit de zelfstandige activiteit, volgens de berekeningsregels van het fonds. Ze hebben geen betrekking op uw loon uit uw hoofdactiviteit en evenmin uitsluitend op het totaal van de uitgereikte facturen.
| Jaarlijks referentie-inkomen in 2026 | Gevolg volgens het RSVZ |
|---|---|
| Minder dan 1 922,16 euro | Geen sociale bijdragen voor deze activiteit, onder voorbehoud van de berekening en de toepasselijke voorwaarden |
| Van 1 922,16 euro tot minder dan 17 374,08 euro | Lagere bijdragen dan het minimum voor een zelfstandige in hoofdberoep |
| Vanaf 17 374,08 euro | Bijdragen tegen het tarief dat geldt voor een zelfstandige in hoofdberoep |
Deze bedragen komen uit de RSVZ-fiche over het statuut van zelfstandige in bijberoep. Als u de tweede drempel overschrijdt, wordt u niet automatisch zelfstandige in hoofdberoep zolang uw andere activiteit nog aan de voorwaarden voldoet: het gaat hier om de hoogte van de bijdragen.
Het basistarief bedraagt 20,50 % in de eerste betrokken inkomensschijf, met regels en plafonds voor hogere inkomsten. Daar komen de beheerskosten van het fonds bij. De drempel van 1 922,16 euro is geen eerste schijf die vóór de berekening systematisch van het inkomen wordt afgetrokken. Zie de berekening van de bijdragen volgens het RSVZ.
De eerste bijdragen zijn voorlopig
De eerste driemaandelijkse betalingsverzoeken geven niet noodzakelijk de definitieve kosten weer. Zodra de fiscus het werkelijke inkomen van het jaar doorgeeft, voert het sociaal verzekeringsfonds een regularisatie uit: u moet mogelijk bijbetalen of krijgt een te veel betaald bedrag terug. Als uw activiteit groeit, vraag dan een aanpassing aan in plaats van al uw beschikbare middelen uit te geven.
Een vermindering van de voorlopige bijdragen moet volgens de geldende regels worden aangevraagd en onderbouwd. Als het inkomen uiteindelijk hoger ligt dan de aanvaarde verlaagde grondslag, kunnen aanvullende bijdragen en verhogingen volgen. Beslis niet op eigen houtje om de ontvangen betalingsverzoeken niet meer te betalen.
Starten in november geeft geen recht op de volledige jaardrempel
Bij een onvolledig activiteitsjaar wordt het inkomen op jaarbasis omgerekend volgens het aantal kwartalen van onderwerping om de bijdragen te berekenen. De nota van sociaal verzekeringsfonds UCM uit 2026 over verminderingen licht dit mechanisme toe.
Rekenvoorbeeld: 1 000 euro inkomen voor één kwartaal komt overeen met een op jaarbasis berekende grondslag van 4 000 euro. Het zou dus onjuist zijn om te besluiten: ‘Ik heb minder dan 1 922,16 euro verdiend, dus ik betaal niets.’ Laat uw sociaal verzekeringsfonds uw situatie en de betrokken kwartalen berekenen.
7. De btw-vrijstelling: een andere drempel, een andere logica
De vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen kan van toepassing zijn als de in aanmerking komende jaaromzet niet hoger is dan 25 000 euro exclusief btw, waarbij bepaalde activiteiten en handelingen uitgesloten zijn. Als u in de loop van het jaar start, wordt de drempel naar verhouding verlaagd: u beschikt niet automatisch over 25 000 euro voor de laatste weken van het jaar.
Onder de vrijstellingsregeling rekent u geen btw aan en kunt u de btw op uw aankopen niet aftrekken. U blijft echter een geïdentificeerde btw-plichtige, met verplichtingen op het vlak van facturatie, boekhouding en aangiften, waaronder de vereiste klantenlisting en jaarlijkse mededeling. Buitenlandse handelingen kunnen andere verplichtingen meebrengen.
De vrijstelling stelt u niet vrij van inkomstenbelasting of sociale bijdragen. Volg uw omzet op: de gevolgen van een overschrijding hangen af van de omvang ervan, met een bijzondere regel voor overschrijdingen van maximaal 10 %. Vraag advies zodra u de drempel nadert.
Houd bij uw keuze rekening met uw klanten en investeringen. Prijzen voor particulieren en veel aankopen met btw hebben niet dezelfde gevolgen als hoofdzakelijk intellectuele dienstverlening aan bedrijven. De vrijstelling is een regeling die u moet onderzoeken, geen voordeel dat automatisch de beste keuze is.
8. Wordt uw winst voor de belastingen bij uw loon opgeteld?
Ja. Als natuurlijke persoon zijn de beroepsinkomsten uit uw bijberoep belastbaar en worden ze volgens de regels van de personenbelasting bij uw andere beroepsinkomsten opgeteld. Uw loon kan u al in een hoge belastingschijf plaatsen; een kleine extra winst wordt dus niet noodzakelijk laag belast. Wikifin, een initiatief van de FSMA, licht deze samenvoeging toe.
Toegestane en aangetoonde beroepskosten kunnen de belastbare grondslag verlagen. Een aftrekbare uitgave wordt niet volledig door de fiscus terugbetaald. Maak bij een telefoon, verbinding of materiaal voor gemengd gebruik een onderscheid voor het beroepsgebruik; sommige goederen moeten worden afgeschreven in plaats van onmiddellijk volledig te worden afgetrokken. De fiscale toelichtingen van de FOD Financiën beschrijven de rubrieken voor inkomsten en kosten; gebruik de versie die overeenkomt met uw aangiftejaar.
Vraag een raming die rekening houdt met uw loon, winst, aftrekbare bijdragen en gezinssituatie. Er bestaat geen universeel percentage waarmee u elke factuur kunt omrekenen naar een beschikbaar netto-inkomen.
Voorafbetalingen plannen
Een zelfstandige in bijberoep kan voorafbetalingen moeten doen om een belastingvermeerdering te vermijden. Ga er niet automatisch van uit dat de uitzondering voor bepaalde startende zelfstandigen in hoofdberoep ook voor u geldt. Raadpleeg de regels van de FOD Financiën en laat een aangepaste planning opstellen.
9. Elektronische facturatie: het aandachtspunt voor 2026
Sinds 1 januari 2026 is de gestructureerde elektronische factuur verplicht voor de meeste binnenlandse handelingen tussen Belgische btw-plichtige ondernemingen. Een per e-mail verstuurde pdf volstaat niet voor de betrokken handelingen. De vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen stelt u niet automatisch vrij van deze verplichting.
Het officiële portaal e-factuur licht het toepassingsgebied en de uitzonderingen toe. Kies een geschikt hulpmiddel, doorgaans aangesloten op het Peppol-netwerk, voordat u uw eerste zakelijke klanten factureert.
Als u uitsluitend voor particulieren werkt, geldt deze verplichting niet voor uw uitgaande B2C-facturen. U moet mogelijk wel gestructureerde facturen van uw zakelijke leveranciers kunnen ontvangen. Dit onderscheid wordt toegelicht op de officiële pagina over B2C-activiteiten.
10. Welk budget houdt u achter voordat u uzelf geld uitkeert?
Houd omzet, kosten, bijdragen en belastingen gescheiden. Als u onder de normale regeling valt, is de ontvangen btw geen vrij beschikbare winst. Houd ook een reserve aan voor regularisaties en toekomstige uitgaven.
| Fictief voorbeeld voor één jaar | Bedrag |
|---|---|
| Omzet exclusief btw | 10 000 euro |
| Beroepskosten die voor dit voorbeeld zijn meegenomen, exclusief bijdragen | 3 000 euro |
| Resultaat vóór sociale bijdragen en belastingen | 7 000 euro |
De 7 000 euro is niet uw uiteindelijke nettowinst. Het sociaal verzekeringsfonds moet de bijdragen berekenen volgens de wettelijke grondslag en de duur van uw activiteit; de belasting hangt onder meer af van uw andere inkomsten. Gebruik dit voorbeeld om uw budget te organiseren, zonder het als een persoonlijke belastingsimulatie te beschouwen.
Neem ook verzekeringen, facturatiesoftware, bankkosten, materiaal, verplaatsingen en boekhoudkundige begeleiding op in uw begroting. Reken bij dienstverlening ook de niet-factureerbare uren mee: prospectie, voorbereiding, offertes en opvolging.
11. Sociale bescherming, verzekeringen en veranderingen in uw situatie
Uw sociale rechten blijven vaak hoofdzakelijk verbonden aan uw andere activiteit. Geen of verminderde bijdragen leveren niet automatisch extra rechten op. Wanneer u bijdragen betaalt tegen het tarief voor hoofdberoep, kunt u onder voorwaarden eigen rechten opbouwen. Controleer met name uw pensioen bij hetRSVZ.
Bekijk welke verzekeringen bij de risico's passen: beroeps- of uitbatingsaansprakelijkheid, materiaal, verkochte producten en het gebruikte voertuig. Sommige dekkingen zijn verplicht naargelang het beroep; uw privéverzekering dekt de beroepsactiviteit niet noodzakelijk.
Breng uw sociaal verzekeringsfonds snel op de hoogte als u uw baan verliest, minder uren gaat werken of uw sociale bescherming verandert. Een overstap naar hoofdberoep kan de minimumbijdragen sterk wijzigen. Geen facturen meer uitreiken volstaat evenmin om de activiteit stop te zetten: regel naargelang uw situatie de formaliteiten bij de KBO, de btw-administratie en het sociaal verzekeringsfonds.
12. Uw eerste klanten vinden en de start voorbereiden
Bepaal een eenvoudig aanbod: een concrete dienst, werkgebied, beschikbaarheid, prijs of methode voor offertes, termijn en voorwaarden. Bied niet meteen allerlei diensten aan waarvan de prijs moeilijk te bepalen is. Uw eerste verkoop moet correct kunnen worden uitgevoerd en opgevolgd.
Zodra de nodige formaliteiten zijn vervuld, kunt u uw diensten of producten voorstellen in een advertentie op OnLa.be. Echte foto's, een duidelijke beschrijving en nuttige bedrijfsgegevens helpen geïnteresseerden uw aanbod te begrijpen. Een advertentie plaatsen vervangt de vereiste inschrijvingen en vergunningen niet.
De checklist vóór uw eerste opdracht
- Het sociaal statuut dat bij uw hoofdactiviteit past laten bevestigen.
- Nagaan of de activiteit combineerbaar is met uw baan, uitkeringen en beroepsregels.
- De ondernemingsvorm kiezen en de KBO-formaliteiten en vereiste vergunningen regelen.
- Vóór de start aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds en de bijdragen ramen.
- De btw-regeling en de verplichtingen voor buitenlandse handelingen bepalen.
- De facturatie en elektronische ontvangst voorbereiden wanneer die verplicht zijn.
- Bewijsstukken bewaren en geld opzijzetten voor bijdragen, belastingen en regularisaties.
- Het statuut opnieuw beoordelen zodra uw werksituatie of sociale situatie verandert.




Reacties
Log in op de hoofdsite om te reageren.
Nog geen reacties. Begin het gesprek.