De prijs van een huis is niet het totale bedrag dat u moet financieren. In België moet u ook rekening houden met de belastingen op de aankoop, de aktekosten, de kredietkosten en de uitgaven die nodig zijn om de woning te betrekken. Afhankelijk van het gewest en uw situatie kan het verschil aanzienlijk zijn.

Om een betrouwbaar budget op te stellen, maakt u een onderscheid tussen de prijs van de woning, de aankoopkosten, de financieringskosten en de reserve voor de eerste maanden. Eén vast percentage boven op de prijs volstaat niet om alle situaties te dekken.

Publicatiedatum: 6 november 2026. Informatie en tarieven gecontroleerd op 19 oktober 2026. De voorbeelden betreffen een bestaande woning die onderhands wordt gekocht en onderworpen is aan registratierechten, tenzij anders vermeld. De fiscale voordelen moeten worden bevestigd voor uw dossier en de datum van uw aankoop.

1. De uitgaven die u van bij het begin moet onderscheiden

PostWat valt hieronder?Wie kan dit berekenen?
Prijs van de woningMet de verkoper overeengekomen prijs.Verkoopovereenkomst.
Belastingen op de aankoopRegistratierechten of btw, afhankelijk van de verrichting.Notaris, op basis van de toepasselijke regeling.
Aankoopakte, zonder de al meegerekende belastingEreloon, formaliteiten, voorgeschoten kosten en toepasselijke btw.Notariskantoor.
FinancieringKredietakte of hypothecair mandaat, bankkosten, schatting.Bank en notaris.
Intrek en werkzaamhedenVerhuizing, aansluitingen, herstellingen, uitrusting.Dienstverleners en offertes.
EigenaarslastenVerzekeringen, onroerende voorheffing, onderhoud en energie.Documenten van de woning en contracten.

Als de notaris u een totaalbedrag bezorgt waarin de registratierechten al zijn opgenomen, tel ze dan niet nog een tweede keer mee. Vraag om elke post afzonderlijk te vermelden in uw persoonlijke overzicht.

2. De registratierechten per gewest

Voor een bestaande woning hangt de belasting vooral af van het gewest waar ze ligt en van de aankoopvoorwaarden. Een vermindering voor de eigen en enige woning is geen korting die automatisch bij elke eerste aankoop wordt toegekend.

Wallonië: 3 % onder voorwaarden, anders doorgaans 12,5 %

Sinds 2025 kan een tarief van 3 % gelden voor de aankoop van een eigen en enige woning. Het gewone tarief blijft 12,5 %. Voor een bestaande woning moet u onder meer het geheel in volle eigendom verwerven, er binnen drie jaar uw hoofdverblijfplaats vestigen en die er drie volledige jaren behouden.

Als u al een andere woning volledig in volle eigendom bezit, ook in het buitenland, kan dat de vermindering verhinderen. Een verbintenis om die woning binnen drie jaar te verkopen, kan de toepassing ervan mogelijk maken, volgens de vastgestelde voorwaarden. Een aankoop door meerdere personen en andere onroerende rechten vereisen een nauwkeurig onderzoek.

Raadpleeg de officiële Waalse FAQ over de registratierechten van 3 % en de toelichting van het notariaat over de Waalse registratierechten. Het niet naleven van de verbintenissen kan leiden tot aanvullende registratierechten.

Vlaanderen: 2 % voor de eigen en enige woning die in 2026 aan de voorwaarden voldoet

Het verlaagde tarief bedraagt 2 % in 2026 wanneer aan de voorwaarden is voldaan; het algemene Vlaamse tarief bedraagt 12 %, onder meer voor een tweede verblijf.

De verlaagde regeling geldt onder meer voor de aankoop in volle eigendom door natuurlijke personen, met domiciliëring binnen drie jaar. Voor verkoopovereenkomsten gesloten vanaf 1 januari 2026 moet de inschrijving ook minstens één jaar ononderbroken behouden blijven. Andere eigendommen, ook in het buitenland, en de uitzonderingen moeten worden onderzocht.

Voor een aankoop die doorloopt in 2027: de officiële website vermeldt een regeringsvoornemen om het verlaagde tarief naar 3 % te verhogen, onder voorbehoud van het decretale kader. Beschouw noch de wijziging, noch de overgangsregels als definitief zonder dit te controleren. Raadpleeg de officiële pagina over het Vlaamse verlaagde tarief.

Brussel: 12,5 %, met een mogelijk abattement

In Brussel bedraagt het tarief 12,5 %. Onder voorwaarden is de eerste 200 000 euro van de belastbare grondslag vrijgesteld: het voordeel bedraagt dan 25 000 euro. Het aankoopbedrag, inclusief de in aanmerking genomen prijs en lasten, mag voor dit abattement niet hoger zijn dan 600 000 euro.

U moet onder meer als natuurlijke persoon het geheel in volle eigendom kopen, voldoen aan de voorwaarde over andere woningen, u binnen drie jaar domiciliëren en uw hoofdverblijfplaats er vijf jaar behouden. Er kan een teruggaafregeling gelden als de andere woning binnen de vastgestelde termijn wordt verkocht.

Er bestaat ook een aanvullend abattement voor een energieverbetering, met eigen verplichtingen. Laat controleren of u daarvoor in aanmerking komt voordat u het van uw budget aftrekt. De voorwaarden staan op de officiële pagina van Brussel Fiscaliteit en in de notariële toelichting over het Brusselse abattement.

3. Voorbeeld: de registratierechten voor een huis van 300 000 euro

Bij de volgende berekeningen wordt ervan uitgegaan dat de belastbare grondslag 300 000 euro bedraagt en dat aan alle voorwaarden van de vermelde regeling is voldaan. De fiscale grondslag mag niet kunstmatig worden verlaagd door een prijs onder de verkoopwaarde.

Hypothetische situatieBerekeningAlleen registratierechten
Wallonië, verlaagd tarief300 000 × 3 %9 000 €
Wallonië, gewoon tarief300 000 × 12,5 %37 500 €
Vlaanderen, verlaagd tarief 2026300 000 × 2 %6 000 €
Vlaanderen, algemeen tarief300 000 × 12 %36 000 €
Brussel, basisabattement(300 000 − 200 000) × 12,5 %12 500 €
Brussel, zonder abattement300 000 × 12,5 %37 500 €

Deze bedragen zijn niet de totale aankoopkosten. De overige aktekosten, de financieringskosten en de kosten voor de intrek moeten er nog bij. Eventuele aanvullende verminderingen die specifiek voor het dossier gelden, zijn niet meegerekend.

4. Wat valt er onder de ‘notariskosten’?

Deze uitdrukking omvat verschillende categorieën. Een deel van de bedragen die het notariskantoor ontvangt, wordt doorgestort aan de overheidsdiensten: niet alles is een vergoeding voor de notaris.

  • De belastingen: met name de eerder vermelde registratierechten.
  • Het ereloon: berekend volgens een gereglementeerd tarief, met de regels die op het dossier van toepassing zijn.
  • De formaliteiten, administratieve kosten en voorgeschoten kosten: opzoekingen, documenten en verrichtingen die nodig zijn voor de akte.
  • De toepasselijke btw: op de betrokken posten, los van de registratierechten.

Het notariaat licht deze verdeling toe in ‘Wat betaalt u bij de notaris?’. Vraag een schriftelijke voorlopige afrekening in plaats van een raming die uitsluitend op een percentage is gebaseerd.

U kunt uw eigen notaris kiezen, ook als de verkoper er al een heeft. Hun gezamenlijke tussenkomst verdubbelt het ereloon voor de akte niet: ze delen het onder elkaar, zoals vermeld in de officiële FAQ van het notariaat over de keuze van een andere notaris.

5. Een hypothecair krediet brengt afzonderlijke kosten met zich mee

Als u leent met een hypothecaire inschrijving, is doorgaans een afzonderlijke akte naast de aankoopakte nodig. De kosten daarvan zijn dus niet automatisch inbegrepen in de raming voor de verkoop.

Er zijn onder meer registratierechten van 1 % en een hypotheekrecht van 0,30 %, berekend op het bedrag dat door de inschrijving wordt gewaarborgd, met inbegrip van kapitaal en bijhorigheden. De bijhorigheden worden vaak vastgesteld op 10 % van het betrokken kapitaal, maar uw akte moet worden nagekeken. Daar komen erelonen, retributies en andere kosten bij.

Louter ter illustratie: voor een inschrijving die 250 000 euro aan kapitaal en 25 000 euro aan bijhorigheden dekt, bedraagt de berekeningsbasis 275 000 euro. De twee evenredige rechten bedragen 2 750 euro en 825 euro, samen 3 575 euro. Dit totaal omvat niet alle kosten van de kredietakte. De pagina van het notariaat over kredietkosten licht deze posten toe.

Een bank kan aanvaarden dat een deel van de financiering wordt gewaarborgd door een hypothecair mandaat. Dat verlaagt bepaalde onmiddellijke kosten, maar vereist haar akkoord en is niet gratis. Als het mandaat later wordt omgezet in een hypotheek, kunnen er nieuwe kosten ontstaan. Raadpleeg de uitleg over de hypotheek en het hypothecair mandaat.

6. Bankkosten en schatting

Voor een hypothecair krediet dat onder deze regel valt, zijn de dossierkosten begrensd op 350 euro. De schattingskosten staan daar los van: ze moeten vooraf worden meegedeeld en aanvaard, en zijn alleen verschuldigd als de schatting daadwerkelijk wordt uitgevoerd. Er gelden andere regels voor onder meer een overbruggingskrediet of een herfinanciering.

Wikifin licht deze bankkosten toe. Vraag een aanbod waarin ook de verzekeringen, de totale kredietkosten en de voorwaarden voor een rentekorting zijn opgenomen.

Vergelijk voorstellen voor hetzelfde bedrag, dezelfde looptijd en dezelfde waarborgen. Een iets lagere rente volstaat niet om te besluiten dat een krediet goedkoper is als de andere verplichtingen verschillen. Laat verduidelijken welke kosten verbonden zijn aan een geleidelijke opname van het geld wanneer er werken worden gefinancierd.

7. Hoeveel spaargeld moet u werkelijk inzetten?

De eigen inbreng is niet alleen het verschil tussen de prijs en de lening. U moet ook de kosten financieren die de bank niet dekt en een reserve behouden.

Benodigde eigen middelen = prijs van de woning + aankoopkosten + financieringskosten + eerste uitgaven − daadwerkelijk toegekende financiering.

Voorbeeld: een huis kost 300 000 euro en de bank stemt ermee in om 270 000 euro van de prijs te financieren. Het zelf in te brengen deel van de prijs bedraagt dus 30 000 euro. Met alleen de belastingen uit de vorige scenario’s komt u al op:

  • 39 000 euro in Wallonië tegen het verlaagde tarief;
  • 36 000 euro in Vlaanderen tegen het verlaagde tarief van 2026;
  • 42 500 euro in Brussel met het algemene abattement.

Deze subtotalen omvatten nog niet de overige aktekosten, de kredietkosten en de kosten om de woning te betrekken. Ze tonen aan waarom 10 % van de prijs aan eigen middelen niet noodzakelijk volstaat.

De lening van 270 000 euro is een rekenvoorbeeld, geen financieringsbelofte. De bank onderzoekt onder meer de inkomsten, lasten, schulden, eigen inbreng, waarde van het goed en terugbetalingscapaciteit; ze kan het gevraagde bedrag weigeren of verlagen. De financieringscriteria die Wikifin toelicht helpen om het gesprek voor te bereiden.

8. Het voorschot: een vooruitbetaling op de prijs, geen extra kost

Bij de voorlopige koopovereenkomst kan een bedrag worden gevraagd om de verbintenis van de koper te waarborgen. Dat wordt volgens de voorwaarden van de overeenkomst op de prijs in mindering gebracht; u mag het dus niet nog eens bij de totale kosten optellen.

Het vormt wel een liquiditeitsbehoefte vóór de akte. Vraag naar het bedrag, de datum, de rekening waarop het moet worden gestort en de voorwaarden voor vrijgave. Het notariaat raadt aan de voorkeur te geven aan de beschermde derdenrekening van de notaris voor het voorschot of de waarborg.

Laat het bod en de voorlopige koopovereenkomst vóór ondertekening nakijken, met name de opschortende voorwaarde voor het verkrijgen van een krediet als die nodig is voor uw project. Een budgetsimulatie of een informeel akkoord van de bank vervangt geen kredietbeslissing en aangepaste contractuele voorwaarden.

9. Nieuwbouw of heropbouw: let op de btw

Voor een nieuwbouw kan op het betrokken deel het btw-stelsel van toepassing zijn, doorgaans tegen 21 %, in plaats van de registratierechten. De behandeling van de grond moet afzonderlijk worden gecontroleerd naargelang de transactie. Er bestaan bepaalde verlaagde regelingen, onder meer voor sloop en heropbouw, met strikte voorwaarden.

Vraag altijd een totaalprijs inclusief btw, met een uitsplitsing voor grond, gebouw en meerkosten. Pas niet zomaar een aankoopbelasting van 2 % of 3 % toe op een gebouw dat onder het btw-stelsel wordt verkocht. De pagina ‘Registratierechten of btw?’ legt het onderscheid uit.

Controleer bij een huis op plan ook wat de prijs omvat: keuken, schilderwerk, afwerkingen, aansluitingen, terras, buitenaanleg en een eventuele prijsherziening. Vraag een betalingsschema en de kosten van de posten die voor uw rekening blijven.

10. Werken en controles die u vóór het bod moet begroten

Een goedkoper huis kan onmiddellijk na de aankoop een aanzienlijk budget vergen. Laat in de eerste plaats het dak, vochtproblemen, de verwarming, de elektriciteit, de isolatie en de structurele elementen onderzoeken. De schatting voor de bank is niet noodzakelijk een volledige technische keuring die bedoeld is om uw renovatiebudget te beschermen.

In Vlaanderen kan de aankoop van een woning met EPC-label E of F een renovatieverplichting tot minstens label D met zich meebrengen, binnen een termijn van zes jaar volgens de toepasselijke voorwaarden. Een al lopende verplichting kan ook gevolgen hebben voor de planning. Controleer de officiële Vlaamse renovatieregels voordat u uw budget vastlegt.

Vraag voor elke belangrijke post een offerte met inbegrip van btw, voorbereidende werken, afvoer en afwerking. Houd een marge voor onvoorziene kosten aan die past bij de staat van het gebouw. Trek een verwachte premie niet af zolang de voorwaarden, de timing en uw recht erop niet zijn gecontroleerd.

11. Vaak vergeten uitgaven

  • Woningverzekering: zorg voor dekking vanaf de relevante datum, te bevestigen met de verzekeraar en de notaris.
  • Schuldsaldoverzekering: controleer de eisen van de kredietgever en de betalingswijze van de premie.
  • Verhuizing: vervoer, verhuislift, vergunningen en eventuele meubelopslag.
  • Dubbele woonlasten: nog verschuldigde huur, een overbruggingskrediet of een overgangsperiode.
  • Intrek: contracten, aansluitingen, internet, sloten en ontbrekende uitrusting.
  • Onroerende voorheffing: houd rekening met de jaarlijkse last en controleer de eventuele evenredige verrekening die in de akte is opgenomen.
  • Onderhoud: verwarming, dak, tuin en kleine herstellingen.
  • Mede-eigendom: onderzoek voor een appartement of een huis in mede-eigendom de lasten, fondsen en besliste werken.

Voor de terugkerende lasten wijzen de richtlijnen van Wikifin over de maandelijkse kosten van het krediet en de woning erop dat een maandelijkse aflossing aan de bank niet het volledige budget van een eigenaar vormt.

Vraag ook wie eventuele bemiddelingskosten draagt. Ga er niet van uit dat de commissie van de makelaar van de verkoper automatisch bij uw budget moet worden opgeteld: controleer de daadwerkelijk aangegane verbintenissen, vooral als u zelf een bemiddelaar hebt aangesteld.

12. Hoe krijgt u een bruikbare kostenraming voordat u zich verbindt?

  1. Kies een woning of een prijsklasse en vermeld het gewest.
  2. Beschrijf aan de notaris wie de kopers zijn, welke eigendommen ze al bezitten en wat het beoogde gebruik is.
  3. Vraag een afzonderlijke raming voor de aankoopakte en de financiering.
  4. Vraag de bank om een kostenberekening van de lening, de waarborgen en de bijkomende kosten.
  5. Voeg de offertes voor technische werken en de overgangsuitgaven toe.
  6. Controleer op welke data het geld beschikbaar moet zijn.
  7. Houd na de akte een reserve over in plaats van al uw spaargeld in te zetten.

De rekentools van het notariaat maken een eerste schatting mogelijk. De afrekening van de notaris blijft onmisbaar voor de bijzonderheden van het dossier, en een simulatie geldt niet als kredietgoedkeuring.

Om te beginnen met vergelijken, bekijk de huizen te koop op OnLa.be. Als u twijfelt over het type woning, kunt u ook kijken naar de appartementen te koop. Vergelijk vervolgens elke advertentie op basis van de totale kosten: prijs, belastingen, financiering, technische staat en jaarlijkse uitgaven.